Terapia sztuką

Przez terapię sztuką rozumie się oddziaływanie wykorzystujące różne rodzaje sztuki oraz reakcje pacjentów na dzieła sztuki, a także sam proces tworzenia obrazu artystycznego (malowanie, rysowanie). Oddziaływanie to ma na celu odzwierciedlenie i kształtowanie indywidualnego rozwoju, zdolności i osobowości. Rysunek, obraz czy rzeźba stanowi rzadko używany środek wyrażania siebie, a więc jest to forma wypowiedzi zdecydowanie mniej kontrolowana, tym samym odsłania więcej treści nieświadomych. Wyraża zainteresowania, przekonania i konflikty emocjonalne; pozwala na poszerzenie świadomości siebie, a co za tym idzie lepsze zrozumienie samego siebie, wzbogacenie własnej osobowości i łatwiejszą komunikację z innymi.

Praktyka stosowania terapii sztuką oparta jest na psychologicznych teoriach odnoszących się do różnych sposobów badania i leczenia, które obejmują modele edukacyjne, psychodynamiczne, poznawcze, transpersonalne oraz metody rozwiązywania konfliktów emocjonalnych, zmniejszania lęku, wzmacniania samoświadomości, zwiększania realistycznego nastawienia do życia i poczucia własnej wartości. Terapia sztuką jest skuteczna w rehabilitacji osób z zaburzeniami rozwojowymi, psychicznymi, medycznymi i społecznymi.

Na początku XX wieku psychiatrzy zainteresowali się związkami pomiędzy chorobami pacjentów a tworzonymi przez nich dziełami; między innymi rozpoczęto obserwacje emocjonalnego i symbolicznego komunikowania się poprzez sztukę. Jako samodzielny zawód terapia sztuką została wyodrębniona w latach 30-tych. Terapeuci pracują samodzielnie, ale o wiele częściej jako członkowie większych zespołów terapeutycznych razem z lekarzami, psychologami, fizjoterapeutami i nauczycielami.

Kwalifikacje do prowadzenia terapii sztuką (w USA) uzyskuje się na poziomie studiów magisterskich. Wśród najważniejszych predyspozycji zawodowych wymienia się wrażliwość na potrzeby i sposoby ekspresji drugiego człowieka, stabilność emocjonalną, cierpliwość, znajomość procesów psychologicznych oraz znajomość różnych rodzajów działalności artystycznej. Terapeuta musi umieć słuchać i uważnie obserwować, wykazywać się poczuciem humoru i zdolnością do szybkiego dostosowania się do zmieniającej się sytuacji, w tym frustracji i niezadowolenia pacjentów.

Opracowano na podstawie www.arttherapy.org