Biologicznie czynne peptydy soku mlecznego glistnika
Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) z rodziny makowatych (Papaveraceae) to powszechny chwast sadów i ogrodów oraz znana od lat roślina lecznicza. Wiadomo, iż gatunek ten obfituje w alkaloidy izochinolinowe, zgromadzone w jaskrawożółtym soku mlecznym. Już od dawna związkom tym przypisywano główną rolę w aktywności farmakologicznej glistnika, także w jego działaniu przeciwnowotworowym. W ostatnich latach odkryto, że w całościowym profilu farmakodynamicznym zioła, dużą rolę odgrywają również wysoce aktywne polipeptydy. Badania nad mechanizmem ich działania prowadzone są m.in. na katedrze wirusologii molekularnej Instytutu Biologii Doświadczalnej Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tamtejsi badacze wyizolowali z soku mlecznego glistnika m.in. dwa enzymy z grupy nukleaz oraz lektynę. Analizowane nukleazy, jedna o masie 20kDa (oznaczona jako CMN1), druga o masie 36kDa (oznaczona jako CMN2), inkubowano z komórkami nowotworowymi linii HeLa (ang. Henrietta Lacks) oraz CHO (ang. Chinese hamster ovary). Wprawdzie po 48 godzinach inkubacji wyraźne zmiany obserwowano jedynie wśród komórek HeLa, były to jednak nasilone zmiany apoptotyczne. Transpolując uzyskane wyniki badania można domniemywać, iż wymienione nukleazy mogą potencjalnie wywierać podobny wpływ na szereg innych typów komórek nowotworowych lub komórek w inny sposób patologicznie zmienionych. Z kolei wspomniana lektyna (oznaczona jako CML) znamiennie pobudza proliferację ludzkich limfocytów, aglutynuje erytrocyty grupy B oraz posiada silną aktywność przeciwbakteryjną, skierowaną na wielooporne enterokoki i gronkowce. Dalsze badania wykazały, iż substancja ta in vitro silnie hamuje wzrost komórek nowotworowych linii CHO i R2C, natomiast nie ma takiego wpływu lub wpływ minimalny na ludzkie fibroblasty.
Wyniki badań potwierdzają znane już kierunki działania i zastosowanie w lecznictwie glistnika, przy tym rzucają nowe światło na leżące u ich podłoża mechanizmy cytomolekularne.
Opracowano na podstawie:
- Nawrot R., Wołuń-Cholewa M., Goździcka-Józefiak A., Nucleases isolated from Chelidonium majus L. milky sap can induce apoptosis in human cervical carcinoma HeLa cells but not in Chinese Hamster Ovary CHO cells. , Folia Histochem Cytobiol. 2008; 46(1): 79-83, Department of Molecular Virology, Institute of Experimental Biology, Faculty of Biology, Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland.
- Fik E., Wołuń-Cholewa M., Kistowska M., Warchoł J.B., Goździcka-Józefiak A., Effect of lectin from Chelidonium majus L. on normal and cancer cells in culture., Folia Histochem Cytobiol. 2001; 39(2): 215-6., Depatment of Molecular Virology, University of Poznań, Poland.
MIROSŁAW MAZUR, ur. 1974, absolwent Wydziału Farmacji Collegium Medicum UJ, autor
"Ziołoleczenia bólu głowy", "Ziołolecznictwa
europejskiego", "Fitoterapia a przeziębienie", monografii o
owocu głogu - "Shan Zha", monografii o liściu podbiału
"Kuan Dong Hua"; współredaguje "Zwierciadło Medycyny"; publikuje również w "Wiadomościach
Zielarskich".
zamknij okno